de Verzamelaar

In de zomer van 2020 overleed Jan Martens op 87-jarige leeftijd. Ik heb vele goede herinneringen aan Jan. Hij was een verwoed verzamelaar van landbouwmachines, gereedschap en tractoren. Jan kwam ook regelmatig in Duitsland, waar hij veel contacten had met andere verzamelaars en musea. Ooit kocht hij bij een boer een Lanz-Bulldog tractor, die stond vastgegroeid aan een dikke boom. Tussen het vliegwiel en de achteras was in vele jaren een eikenboom gegroeid.

Met enige regelmaat kwam ik bij Jan thuis, samen met Piet Haegens. We waren er altijd welkom en de koffie stond klaar. Zelfs voor zijn grote herdershond waren wij geen vreemd volk meer. Geen geblaf als we er aankwamen.

Achter zijn huis stond een grote open schop met machines. De lange achterwand hing helemaal vol met onderdelen en kleine voorwerpen. We liepen er vaak langs op zoek naar iets wat we nodig hadden voor een of andere reparatie. Jan hielp ons ook altijd, als we onderdelen zochten voor een machine waar we moeilijk aan konden komen.

In de landbouwschuur van de Locht staat een grote trieur, een machine van het merk Neuhaus om granen en andere zaden te reinigen. Dit kostbare bezit danken we aan Jan Martens.

Het apparaat stond oorspronkelijk op het onderstel van een auto voor de mobiliteit. Het was in gebruik bij een loonwerker die langs bedrijven ging in Duits-Nederlands grensgebied. In het voor- en najaar was er veel werk voor de trieur, omdat er toen nog grote percelen graan werden verbouwd.

Jan was een grote fan van de Locht. Hij volgde de ontwikkelingen van het museum. Zijn broer Ger was overigens vele jaren rondleider bij de Locht. Veel zeldzame voorwerpen en klein gereedschap zijn door Jan Martens in het museum terecht gekomen als schenking, bijvoorbeeld de prachtige Bautz tractor.

Jan Martens was de trotse bewoner van hoeve ‘de Valkenberg’ in Klein Oirlo. De hoeve ligt enigszins verscholen achter eikenbomen en aan het water van de grinderij de Diepeling. Tussen de Valkenberg en de Diepeling plaatste hij in het voorjaar nog een grote stenen zuil, als gedenkteken aan de gloriejaren van De Valkenberg.

Bij de uitvaart van Jan Martens werd de kist met zijn lichaam vervoerd door een M.A.N tractor met wagen. De stoet ging naar de zuil, een bijzondere plaats om te gedenken. En daar heeft men in familiekring stilgestaan bij zijn afscheid.

Piet Lenssen