In het plantenrijk behoort de asperge, de "Koningin onder de groenten" of ook wel het "witte goud" genoemd, tot de familie van de lelie-achtigen. Het is een struikachtige plant, die bij een juiste behandeling vanuit haar houtachtige wortelstokken nieuwe scheuten vormt. Deze scheuten kennen wij als asperges. De officiële wetenschappelijke naam is Asparagus Officinalis. Officinalis betekent: geneeskrachtig.
Een exclusieve groente met een exquise smaak, die met bijzonder veel vakmanschap op een nog puur ambachtelijke wijze wordt geteeld en geoogst. Dit laatste geschiedt dagelijks vóór dag en dauw in de vroege ochtendstond in de maanden mei en juni. De witte asperge groeit in bedden op zanderige of zavelige losse en goed doorlatende gronden die tot op 1 meter diepte bewortelbaar moeten zijn. Slank en roomblank of de wat robuuster groene asperge, die de laatste jaren aan populariteit wint, brengen zij menige liefhebber tot grote culinaire geneugten.

Nu verkrijgbaar: "Limburgs witte goud". Een fraaie videoproductie van "De Locht" die de moderne aspergeteelt compleet in beeld brengt. Naar wens met Nederlands, Duits of Engels commentaar. Prijs € 25,- incl. BTW excl. verzendkosten.

Asperges schillen op de aspergedag

De vroegste oorsprong moet waarschijnlijk gezocht worden op de schrale zoutsteppen in Oost-Europa. Vandaar zou de plant zich verspreid hebben over Klein-Azië en het Middellandse Zeegebied.
In de oudheid stond de asperge vooral bekend als een geneeskrachtig kruid, de toevoeging "officinalis" in de Latijnse naam duidt hierop.
De plant diende als geneesmiddel tegen tal van kwalen en ziekten, van bijensteek tot hartklacht en van waterzucht tot kiespijn. In de piramide van Sakkata (Egypte) zijn afbeeldingen gevonden van asperge als offergaven, die vermoedelijk van 3000 jaren vóór Christus dateren. Van de Grieken is bekend dat zij al asperge als groenten gebruikten. De Romeinen brachten de asperges al veel eerder in cultuur. Uit de tweede eeuw vóór Christus zijn al teeltnotities van Cato bekend, die sterk overeenkomen met de huidige. in plaats van te steken, zoals nu gebeurt, trok men de asperges echter uit de grond. De asperges werden door de Romeinen aanvankelijk rauw gegeten, later ook gedroogd en gekookt. Het zijn dan nog klimmende struiken of bosachtige planten. Later verspreidde zich de asperges verder over Europa en over de andere continenten. In het midden van de 17e eeuw worden de Asperges blanches op grote schaal in Frankrijk (en veel andere West-Europese landen) gekweekt. De Franse koning Lodewijk de Veertiende laat uitgebreide boomgaarden en moestuinen aanleggen om het hof van eten te voorzien. Onderdeel van deze warmoezerij zijn kassen die al in Maart de eerste asperges moeten opleveren. Ook in de Lage Landen staan ze veelvuldig op het menu. In Groningen en omstreken waren in de achttiende eeuw al vele aspergebedden te vinden in de hoven van de meer welgestelden, als die hoven op goeie losse zandgrond lagen, bijvoorbeeld ten zuiden van de stad, op de Hondsrug. Groninger bloemisten adverteerden in die tijd ieder voorjaar ook met aspergeplantjes. De wat grootschaliger teelt in Nederland dateert uit de 19e eeuw. In ons land werd de asperge aanvankelijk geteeld op de losse zandgronden achter de Westlandse duinen, bij Noordwijk, Hillegom en Wijk aan Zee. Ook in Bergen op Zoom werden toen al asperges geteeld. Pas na de Eerste Wereldoorlog ontstond het Noord-Limburgse teeltcentrum. Met de groei van dit centrum nam de teelt in eerder genoemde gebieden langzaam af.
Op mondiaal niveau worden ca. 25 soorten gecultiveerd. In Nederland beperkt de teelt zich tot enkele rassen, zoals Gijnlim, Thielim, Backlim en Horlim, die op West-Europees niveau een hartig woordje meespreken. Deze belangrijke rassen zijn alle gewonnen op de proeftuin in Horst, dankzij het kundig selectiewerk van de heren Backus, Franken en vooral Piet Boonen. Het tevens in Horst gevestigde Asparagus BV heeft inmiddels alle asperge-activiteiten van de Proeftuin overgenomen.

Het zaad wordt soms door de teler zelf, maar meestal door gespecialiseerde plantenkweekbedrijven in maart of april gezaaid. In het volgende voorjaar maart/april worden deze jonge planten uitgeplant. Dit gebeurt in daarvoor speciaal getrokken geulen met een diepte van 25 - 30 cm op een afstand van 170 cm. Per hectare worden zo'n 17.000 planten gebruikt. In het eerste jaar na het planten, als de wortelstok zich al wat heeft ontwikkeld, volgt dan een eerste bescheiden oogst. Deze oogstperiode duurt 10 - 14 dagen. In het tweede jaar wordt de jonge asperge geoogst tot ongeveer 1 juni. Pas in het derde jaar na het planten kan de asperge gedurende een volledige periode worden geoogst. Een normale oogstperiode strekt zich uit van ca 1 mei tot St. Jan, 24 juni. Na de oogstperiode kan het groene aspergeloof zorgen voor de aanmaak van voedingsstoffen voor de wortelstok. Zodoende kan de plant dan in het jaar daarop weer voldoende aspergestengels voor de consumptie produceren. In november sterft het loof af, en wordt dan geel. Het wordt vervolgens verzameld en verbrand of ondergefreesd. Van een nieuw aangeplant aspergeveld kan men ongeveer 10 jaar oogsten. Daarna wordt de opbrengst en de kwaliteit snel kleiner. Men kan op een akker die ooit gebruikt is voor een aspergecultuur geen nieuwe asperges aanplanten.
Door gebruik te maken van plastic-folie dat al eind maart over de bedden wordt aangebracht kan het begin van de oogst met enkele weken worden vervroegd. De teelt van asperge in kassen en onder plastic kappen komt de laatste jaren steeds meer in de belangstelling. Door gebruik te maken van deze teeltmethoden kan de verse asperge al met kerstmis geconsumeerd worden.

Het oogsten van witte asperge is puur handwerk. De asperge wordt geoogst met een speciaal steekmes. de geoogste asperge wordt in een aluminium bakje verzameld, waarna gekoeld wordt in fris water. In Limburg zijn ca. 1200 professionele bedrijven met aspergeteelt gevestigd. van half april tot eind juni zijn dagelijks 8000 mensen in de weer om de asperges te oogsten en veilingklaar te maken.
het sorteren gebeurt in de bedrijfsschuur, met behulp van een sorteerband. De asperge wordt afgesneden op een lengte van 22 cm. Dit is nodig omdat de zogenaamde ondereinden te taai zijn voor consumptie. Deze worden gebruikt voor de industriële soepbereiding. De asperge wordt verpakt in kleine kistjes van karton of kunststof met een inhoud van ca. 5 kg.